Pogram skierowany jest do studentów Uniwersytetu Opolskiego (i nie tylko) zmagających się z pracowniami fizycznymi, a dokładniej z obliczaniem tzw. rachunku błędów.

Program służy do obliczania pochodnej oraz różniczki zupełnej z dowolnych wyrażeń matematycznych zawierających dowolną liczbę wymienionych poniżej operatorów:

• + (sum);

• - (różnic);

• * (mnożeń);

• / (dzieleń);

• ^ (potęg);

• sqrt() (pierwiastków kwadratowych);

• sin (sinusów);

• cos (kosinusów);

• tan (tangensów);

• cot (kotangensów);

• asin (arkus sinusów);

• acos (arkus kosinusów);

• atan (arkus tangensów);

• acot (arkus kotangensów);

• exp() (eksponent);

• ln() (logarytmów naturalnych);

• log() (logarytmów dziesiętnych);

• () (nawiasów);

• 1, 2, 333, ... (dowolnych liczb);

• x, y, x1k, ... (dowolnych zmiennych);
  

  
  

  Po zainstalowaniu i uruchomieniu programu na ekranie pojawi się okno takie, jak na powyższej ilustracji.
  
  W oknie tym widoczne są dwa duże pola. Górne (nazwijmy je graficznym oknem źródłowym) zawiera graficzną wersję wyrażenia, z którego liczona będzie pochodna (czy też różniczka zupełna), dolne natomiast (nazwijmy je graficznym oknem wynikowym) przedstawia wyrażenie w postaci graficznej będące wynikiem obliczeń.
  
  Ponad graficznym oknem źródłowym znajduje się pole tekstowe (na powyższej ilustracji zawierające niebieskie zaznaczenie), służące do wprowadzania wyrażeń do programu. Okno to nazwijmy tekstowym oknem źródłowym. Wyrażenia do tego okna można wprowadzać za pomocą klawiatury, ale można też posłużyć się przyciskami znajdującymi się po lewej stronie graficznego okna źródłowego. Po wpisaniu wyrażenia zatwierdzamy je przyciskiem Ok, znajdującym się po lewej stronie tekstowego okna źródłowego.
  Ponadto w program została wbudowana funkcja ułatwiająca edycję wyrażenia źródłowego przy użyciu graficznego pola źródłowego. Wystarczy kliknąć za pomocą myszy w element wyrażenia w graficznym oknie źródłowym, a odpowiadający mu element w tekstowym polu źródłowym zaznaczy się. Poniższa ilustracja przedstawia sytuację, w której kliknięty został "x" znajdujący się pod pierwiastkiem.
  

  
  

  Drugie pole tekstowe znajduje się poniżej graficznego okna wynikowego. Okno to (tekstowe okno wynikowe) zawiera tekstową wersję wyrażenia będącego wynikiem obliczeń.
  
  Oprócz wymienionych wyżej elementów w oknie programu znajdują się jeszcze dwa przyciski ( Licz pochodną i Różniczka zupełna), oraz rozwijane pole opisane jako "po zmiennej".
  Wybranie przycisku "Licz pochodną" spowoduje obliczenie pochodnej podanego wyrażenia. Jeżeli w wyrażeniu znajduje się więcej niż jedna zmienna, to do wyboru tej, po której będzie liczona pochodna, służy pole rozwijane "po zmiennej"
  Przycisk "Różniczka zupełna" służy do obliczania różniczki zupełnej zadanego wyrażenia. Działanie tej opcji wyjaśnię na przykładzie.
  
  Załóżmy, że chcemy obliczyć różniczkę zupełną z wyrażenia:
  
  xyz1/(xyz2+xyz3),
  
  w którym "xyz1" oraz "xyz2" są zmiennymi, natomiast "xyz3" jest stałą (parametrem). Wpiszmy więc w tekstowe pole źródłowe wyrażenie "xyz1/(xyz2+xyz3)" i naciśnijmy przycisk "Ok". Okno programu powinno wyglądać tak, jak na poniższej ilustracji.
  

  
  

  Wybierzmy następnie przycisk "Różniczka zupełna". Na ekranie pojawi się okno takie, jak przedstawia to poniższa ilustracja.
  

  
  

  W oknie tym odznaczamy "xyz3" (założyliśmy, że "xyz3" nie jest zmienną), i wybieramy "Ok". W tym momencie w graficznym polu wynikowym pojawia się wyrażenie będące różniczką zupełną wyrażenia "xyz1/(xyz2+xyz3)".
  

  

 Pochodne funkcji program 1,491.06 Kb